ลำดับพิธีการงานเช้า

 

ลำดับพิธีเช้า

พิธีสงฆ์

 

                                    เวลา 07.00 น.  นิมนต์พระสงฆ์มาเจริญพระพุทธมนต์ที่บ้าน หรือสถานที่จัดงานที่เช่าไว้ พอถึงเวลาก็ให้คูสมรสจุดเทียน ธูป  บูชาพระรัตนตรัย  โดยรับเทียนชนวนจากพิธีกร จากนั้นถือเทียนชนวนด้วยกัน จุดเทียนเล่มซ้ายมือก่อนแล้วจุดเล่มขวามือ ต่อจากนั้นจุดธูปเรียงจากซ้ายมือไปขาวมือ แล้วส่งเทียนชนวนคืนให้พิธีกร  จากนั้นพนมมือกล่าวคำบูชาอธิฐานว่า “  ข้าพเจ้าขอน้อมสักการะบูชาคุณพระศรีรัตนตรัย  ด้วยเครื่องสักการะนี้ ข้าพเจ้าทั้งสองจะซื่อสัตว์ต่อกันอย่างมั่นคง  จะดำรงชีวิตด้วยความถูกต้องดีงามทุกประการ  ด้วยอำนาจสัจวาจานี้ ขออำนาจคุณพระศรีรัตนตรัย ได้โปรดบันดาลประทานพรให้ข้าพเจ้าทั้งสอง ประสบแต่ความสุข  ความเจริญ ความก้าวหน้าในชีวิต ยิ่ง ๆ ขึ้นไปเทอญ ” แล้วกราบพระพุธรูปที่โต๊ะหมู่บูชา  3 ครั้ง  แล้วหัดหน้าไปทางพระสงฆ์  กราบพระสงฆ์ 3 ครั้ง  จากนั้นพิธีกรจะอารธนาศีล  พระสงฆ์ให้ศิล เจ้าบ่าว- เจ้าสาว และผู้ร่วมพิธี ฯ รับศีล  จากนั้นพิธีกรจะอาราธนาพระปริตร,พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์  เจ้าบ่าว-เจ้าสาวและผู้ร่วมพิธี ฯ รับฟังพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์  ถึงบท อะเสวะนา จะ พาลานัง  …………. พิธีกรจะเชิญเจ้าบ่าว- เจ้าสาวจุดเทียนน้ำมนต์ แล้วส่งเทียนชนวนให้พิธีกร  จากนั้นยกขันน้ำมนต์ถวายพระประธานสงฆ์  เสร็จแล้วกลับมานั่งที่เดิม  เมื่อพระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์ถึง บทพาหุง………….พิธีกรจะเชิญเจ้าบ่าว- เจ้าสาวไปตักบาตรถวายภัตตาหารแด่พระสงฆ์  เมื่อพระสงฆ์ฉันภัตตาหารเสร็จแล้ว  พิธีเชิญเจ้าบ่าว- เจ้าสาว ถวายเครื่องไทยธรรมแด่พระสงฆ์  จากนั้นพระสงฆ์จะกล่าวให้โอวาท และอนุโมทนา เจ้าบ่าว- เจ้าสาวกรวดน้ำเสร็จแล้ว รับฟังพระสงฆ์อนุโมทนาไปจนจบ  พระสงฆ์รูปที่เป็นประธาน ฯ จะประพรมน้ำพระพุทธมนต์ พระสงฆ์ที่อยู่มาร่วมในงานจะเจริญชัยมังคลคาถา  เจ้าบ่าว-เจ้าสาว รับการประพรมน้ำพระพุทธมนต์จากพระสงฆ์ทั้ง  9 รูป  จากนั้นเจ้าบ่าว-เจ้าสาว กราบพระพุทธรูปที่โต๊ะหมู่บูชา  3  ครั้ง   และกราบพระสงฆ์ 3  ครั้ง นับเป็นเสร็จพิธีสงฆ์ 

การเซ่นไหว้บรรพบุรุษ

  1. เครื่องเซ่นไหว้บรรพบุรุษ

-   ธูปเทียน เวลาจะไหว้ใช้ธูป 5 ดอก

-   เครื่องเซ่นไหว้มี  มะพร้าวอ่อน  1 คู่ กล้วยน้ำว้า 1 คู่ ไก่ต้ม และหมูนอนตอง

-   ผ้าขาว 2 เมตร

  1. การเซ่นไหว้บรรพบุรุษ  ถ้าในงานนี้มีพิธีสงฆ์ด้วยให้ทำการไหว้ในขณะที่พระสงฆ์กำลังฉันภัตตาหาร  เมื่อเจ้าบ่าวเจ้าสาวประเคนภัตตาหารเสร็จแล้ว  ก็ไปทำพิธีเซ่นไหว้ เครื่องเซ่นไหว้บรรพบุรุษนิยมตั้งในที่กลางแจ้ง  จัดตั้งโต๊ะเอาผ้าขาวปูวางเครื่องเซ่นไหว้เตรียมไว้  พอได้เวลาเจ้าบ่าว-เจ้าสาวไปจุดเทียนธูปทำพิธีเซ่นไหว้

  2. ตัวอย่างคำกล่าวในพิธีเซ่นไหว้  “  วันนี้เป็นวันฤกษ์งามยามดี  ลูกหลานทั้งสองจะได้ประกอบพิธีมงคลสมรส พร้อมนี้ลูกหลานได้จัดตกแต่งข้าวปลาอาหาร  ส้มสุกลูกไม้ขนมนมเนยล้วนแต่ของประณีตมีรสเลิศนำมาเซ่นไหว้  ขอเชิญผีบรรพบุรุษทั้งหลาย  ผีบ้านผีเรือน  พระภูมิเจ้าที่  พระแม่ธรณี คงคา เทพยดาอารักษ์ ได้โปรดมาพร้อมกัน ณ  สถานที่นี้  และรับเครื่องเซ่นกระยาบวชของข้าพเจ้าทั้งหลาย ขอให้สมรสของข้าพเจ้าทั้งสองมีความร่มเย็นเป็นสุข  เป็นชีวิตคู่ที่มั่นคงมีความเจริญก้าวหน้า ขอให้มีบุตตรธิดา มีสติปัญญา เป็นลูกที่ว่านอนสอนง่าย เป็นอภิชาดาบุตร ”

  3. ผ้าขาว  เมื่อเสร็จพิธีแล้ว  ให้นำไปถวายพระหรือนางชี ส่วนเครื่องเซ่นไหว้ให้แบ่งเฉลี่ยกันรับประทาน

พิธีแห่ขบวนขันหมาก

ฤกษ์ตั้งแต่เวลา 09.19 น. – 10.30 น. เวลา 09.00 น. ฝ่ายชายเตรียมตั้งแถวเรียงลำดับขันหมาก ดังนี้

  1. ต้นกล้วย, ต้นอ้อย , เตรียมคนถือ จำนวน  4  คน

  2. พานขันหมากเอก 1 พาน เตรียมคนถือ  จำนวน  1  คน

  3. พานสินสอด 1 พาน เตรียมคนถือ จำนวน  1  คน

  4. พานแหวน 1 พาน เตรียมคนถือ จำนวน  1  คน

  5. พานธูปเทียนแพร (เจ้าบ่าวเป็นคนถือ)

  6. พานหมูนอนตอง 1 คู่  เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

  7. พานไก่ต้ม 1 คู่  เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

  8. พานวุ้นเส้น 1 คู่  เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

  9. พานมะพร้าว , ส้มโอ, กล้วย 1 คู่ เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

  10. พานขนมมงคลทองนพเก้า (ขนม 9 ชนิด) 1 คู่  เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

  11. พานขนมโก๋ปลา 1 คู่ เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

  12. พานขนมจันอับ 1 คู่ เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

  13. พานขนมเปี๊ยะ 1 คู่  เตรียมคนถือ  จำนวน  2  คน

                    เมื่อจัดขบวนขันหมากเรียบร้อยแล้ว  ฝ่ายชายเริ่มเดินขบวนขันหมาก โดยมีเถ้าแก่  หรือ ผู้ใหญ่เป็นผู้เดินนำขบวน เรียงลำดับโดยเริ่มจาก พ่อ-แม่ เจ้าบ่าว ตามด้วยเจ้าบ่าว จากนั้นจึงเป็นคนที่ถือ ต้นกล้วย ต้นอ้อย และตามด้วยพานต่าง ๆ เดินเรียงมาเป็นคู่ ๆ ก่อนถึงประตู ฝ่ายหญิงให้เตรียมเด็กผู้หญิงถือพานเชิญขันหมากออกมาต้อนรับ  จากนั้น ฝ่ายเจ้าบ่าว เถ่าแก่ หรือ แม่เจ้าบ่าวหยิบหมากพูลหนึ่งคำ ตามประเพณี  เมื่อขบวนขันหมากมาถึงประตู  ญาติฝ่ายเจ้าสาว จะกั้นประตูเงิน ประตูนาก ประตูทอง พร้อมถามเจ้าบ่าวว่า  “  วันนี้ฤกษ์งามยามดี พวกท่านมาดี  หรือมาร้าย   ใคร่ขอถาม ”  ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าว เถ้าแก่ก็ตอบไปว่า  “  วันนี้ฤกษ์งามยามดี  ท่านเศรษฐีผู้ใหญ่ใจดี  ท่านจะเอาแก้วมาเกย  จะเอาเขยมาฝาก  จะเอาขันหมากมาให้ ถ้าไม่ขัดข้องขอให้รับไว้ด้วย   ”   ผู้กั้นประตู  จะกล่าวว่า  บ้านนี้เป็นบ้านใหญ่บ้านโต  มีผู้คนมากมาย  การจะผ่านเข้าผ่านออกจะต้องแจ้งให้นายประตูทราบก่อนจึงจะผ่านเข้ามาได้  จากนั้นฝ่ายเจ้าบ่าว ก็ยื่นซองสีชมพู จ่ายค่าผ่านประตู โดยเถ้าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าวจะเป็นคนเจรจาให้ขบวนขันหมากผ่าน  เมื่อให้ซองรางวัลกับผู้กั้นประตูทุกคนแล้ว  เมื่อเจ้าบ่าวผ่านประตูเรียบร้อยแล้วฝ่ายหญิงจะมารอรับขันหมากจากขบวนและนำไปวางยังที่จัดไว้  จากนั้นเชิญเจ้าสาวสู่บริเวณพิธี ฯ เจ้าสาวจะนั่งอยู่ด้านซ้ายเจ้าบ่าว น้อมไหว้คุณพ่อคุณแม่เจ้าบ่าว

พิธีสู่ขอ

                                       เชิญบิดามารดาฝ่ายเจ้าบ่าวและเจ้าสาว  ญาติผู้ใหญ่ทั้งสองฝ่าย  เถ้าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าวและฝ่ายเจ้าสาว นั่งตามที่ที่จัดไว้  เถ้าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าวจะคลี่ผ้าขันหมากออกส่งหมากพลูให้กับฝ่ายหญิง  เป็นการทักทายซึ่งฝ่ายหญิงจะรับมาถือพอเป็นพิธี  จากนั้น เถ้าแก่ฝ่ายชายจะกล่าวคำสู่ขอ  “ วันนี้ ฤกษ์งามยามดี อยากจะมาสู่ขอ…………. ซึ่งเป็นกุลสตรี ไปเป็นแม่ศรีเรือนให้กับ……….……….” และมอบพานขันหมาก, พานสินสอด และพานแหวน ,พานทองหมั่น  ให้แก่เถ้าแก่ฝ่ายหญิง  เถ้าแก่ฝ่ายหญิงกล่าวรับขันหมาก “ ถ้าผู้ใหญ่ฝ่ายชายเห็นว่า……….……เหมาะสมที่จะเป็นแม่บ้านแม่เรือนได้  ก็ไม่ขัดข้อง  และขอฝากให้ฝ่ายชายช่วยว่ากล่าวตักเตือนด้วย  ”

พิธีการนักสินสอด

                                            เถ้าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าวจะนำพานสินสอดมาให้ฝ่ายเจ้าสาว  ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าสาวจะนำพานใหญ่หน้ากว้างมารับขันหมากที่บรรจุสินสอด  เถ้าแก่ฝ่ายเจ้าบ่าวจะคลี่ผ้าห่อขันหมากออกมาปูบนพานรับขันหมากของฝ่ายเจ้าสาว   จากนั้นนำใบเงิน ใบทอง ใบนาก เรียงบนผ้าก่อน แล้ววางธนบัตรวางเรียงเป็นวงกลมบนพาน  นำแก้วแหวนเงินทองต่าง ๆ ทับธนบัตร  จากนั้นผู้ใหญ่ฝ่ายหญิงนับสินสอด (จะนับหรือไม่นับก็ได้)  พ่อแม่ฝ่ายหญิงช่วยกันโรยข้าวตอกดอกไม้ , ถั่ว , งา ,ข้าวเปลือก  ลงในพานสินสอดและใช้ผ้าที่รองพานสินสอดมาห่อ เป็นถุง และให้แม่เจ้าสาวยกถุงสินสอดแนบอก และพาดบ่า  พร้อมพูดแต่สิ่งดี ๆ จากนั้นก็นำไปเก็บรักษาไว้ (หรือจะมอบคืนให้คู่บ่าวสาวเพื่อเป็นทุนต่อไปโดยมอบให้ตอนรับไหว้)

พิธีหมั่น  ฤกษ์มงคล 

                                                เวลา  09.29 น. หรือ  09.39 น.  ฯลฯ  ผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าว-เจ้าสาว  นั่งเป็นสักขีพยานในพิธีสวมแหวนหมั่น  เจ้าบ่าวสวมแหวนหมั่นและทองหมั้นให้เจ้าสาว  เจ้าสาวไหว้ขอบคุณเจ้าบ่าว ถ้ามีแหวนแลกกันก็สวมให้แก่กันและกัน

พิธีไหว้ผู้ใหญ่

                                เจ้าหน้าที่จัดเตรียมสถานที่ ฯ และสิ่งของรับไหว้ไว้ให้พร้อม  จากนั้นพิธีกรเชิญคุณพ่อคุณแม่ และญาติผู้ใหญ่ของ              เจ้าบ่าว-เจ้าสาว

เข้าประจำที่  ณ  จุดที่กำหนด  เจ้าบ่าว-เจ้าสาว นำพานธูปเทียนแพ วางด้านหน้าคุณพ่อ คุณแม่ กราบ  1 ครั้งไม่แบมือ  เปิดกรวยดอกไม้บนธูปเทียนแพ ยกพานธูปเทียนแพขึ้น มอบให้คุณพ่อ คุณแม่  จากนั้นคุณพ่อ คุณแม่จะกล่าวให้พรแก่ เจ้าบ่าว-เจ้าสาว แล้วมอบ ของขวัญหรือซอง ให้ แก่เจ้าบ่าว-เจ้าสาว  จากนั้นเจ้าบ่าว-เจ้าสาว รับพานธูปเทียนแพวางไว้ด้านหน้า (ขวามือ)  มอบของรับไหว้แก่คุณพ่อคุณแม่  แล้วกราบ  1  ครั้ง  ไม่แบมือ  กราบไหว้ญาติผู้ใหญ่ หรือผู้มีเกียริอื่น ๆ ปฏิบัติเช่นเดียวกับไหว้คุณพ่อ คุณแม่ จนครบทุกท่าน  เสร็จพิธี

พิธีหลั่งน้ำพระพุทธมนต์ (หลั่งน้ำสังข์)

            เจ้าบ่าว – เจ้าสาว  และผู้มีเกียรติพร้อมที่ห้องพิธี ฯ    พิธีกรเชิญประธาน ฯ เจ้าบ่าว – เจ้าสาว  เข้านั่งประจำที่  ณ  ตั่งรองรับน้ำสังข์  เพื่อนเจ้าบ่าวเจ้าสาวเข้ายืนประจำที่ ณ จุดที่กำหนด

ประธาน หรือเถ้าแก่ คล้องมาลัยมงคล ให้แก่ เจ้าบ่าว-เจ้าสาว   เจ้าบ่าว-เจ้าสาวพนมมือรับการคล้องมาลัยจากประธาน  จากนั้นประธานจะสวมด้ายมงคลแฝดแก่ เจ้าบ่าว-เจ้าสาว  และเจิมแป้งมงคลที่หน้าผากของเจ้าบ่าว-เจ้าสาว  เสร็จแล้วหลั่งน้ำกล่าวอวยพรแก่เจ้าบ่าว-เจ้าสาว  เจ้าหน้าที่มอบของที่ระลึกแก่ประธาน ฯ คุณพ่อ คุณแม่ ,ญาติผู้ใหญ่ และผู้มีเกียรติเข้าหลั่งน้ำสังข์ ฯ ตามลำดับเสร็จแล้ว ถ่ายภาพเป็นที่ระลึก

ร่วมกัน  จากนั้นประธานจะถอดด้ายมงคลแฝด มองให้เจ้าบ่าว – เจ้าสาว   เจ้าบ่าว – เจ้าสาวแบมือรับด้ายมงคลแฝดด้วยกัน แล้วนำไปเก็บไว้เป็นศิริมงคล  เสร็จพิธี

พิธีจดทะเบียนสมรส

                        จัดคนประสานงาน ต้อนรับเจ้าหน้าที่เขต / อำเภอ  ที่จะมาทำการจดทะเบียนสมรส  จัดเตรียมโต๊ะที่นั่งสำหรับจดทะเบียนสมรส  จัดเตรียมปากาพร้อมฐานรองที่เหมาะสม  เชิญเจ้าบ่าว-เจ้าสาว พร้อมคุณพ่อคุณแม่ และญาติผู้ใหญ่ของเจ้าบ่าว-เจ้าสาว ร่วมเป็นสักขีพยาน  เจ้าหน้าที่เขต/ อำเภอ  กล่าวแนะนำเรื่องการจดทะเบียนแก่เจ้าบ่าว-เจ้าสาว  แล้วเชิญเจ้าบ่าว-เจ้าสาวลงนามไว้เป็นหลักฐานการสมรส ฯ เสร็จพิธี

พิธีส่งตัวเจ้าบ่าว-เจ้าสาว

                        จัดเตรียมเจ้าหน้าที่เตรียมสถานที่ ที่บูชาและอุปกรณ์การส่งตัวเจ้าสาว ฯ ไว้พร้อม เชิญญาติผู้ใหญ่ฝ่ายเจ้าบ่าว-เจ้าสาว ที่แต่งงานอยู่กินกันมานาน ไม่มีเรื่องทะเลาะเบาะแว้งกัน หรือคุณพ่อ คุณแม่  มาเป็นผู้ปูที่นอนให้ เจ้าบ่าว-เจ้าสาว  เจ้าบ่าว-เจ้าสาวจุดเทียนธูปบูชาพระรัตนตรัยและกราบพระ  ญาติผู้ใหญ่หรือคุณพ่อ คุณแม่  โปรยดอกไม้มงคลและเงินทองบนที่นอนที่ปูไว้แล้ว  เข้านอนบนที่นอนนั้น (ผู้ชายนอนทางขวา ผู้หญิงนอนทางซ้าย) ทำทีเป็นหลับ  จากนั้นญาติผู้ใหญ่หรือคุณพ่อ คุณแม่  แล้วทำทีเป็นตื่นลุกจากที่นอนแล้วทักทายกันด้วยคำหวาน ๆ พูดแต่เรื่องดี ๆ ที่เป็นมงคลและร่วมกันเก็บดอกไม้มงคลพร้อมเงินทองบนที่นอนแล้วมอบให้แก่ เจ้าบ่าว-เจ้าสาว   (ขั้นตอนนี้ บางแห่งให้เจ้าบ่าว-เจ้าสาว   เป็นผู้ปฏิบัติ)   

หมายเหตุ       รายละเอียดที่ได้กล่าวนี้เป็นขั้นตอนที่นิยมปฏิบัติอยู่โดยทั่วไป ทั้งนี้สามารถนำไปปรับแก้ไขให้เข้ากับประเพณีที่นิยมปฏิบัติกันในพื้นที่นั้น ๆ ตามความเหมาะสม